Klaver is een van de meest voorkomende onkruidsoorten in het gazon. De plant is herkenbaar aan de drietallige bladeren en de witte of roodpaarse bloemhoofdjes. Hoewel klaver ecologisch waardevol is als voedselbron voor bijen, kan het de uniformiteit van je gazon aantasten als het zich ongecontroleerd verspreidt. In dit artikel lees je waarom klaver groeit, hoe je het voorkomt en hoe je het effectief verwijdert.
Klaver herkennen
In Nederland komen vijftien verschillende klaversoorten voor. De twee meest voorkomende in het gazon zijn de witte klaver (Trifolium repens) en de rode klaver (Trifolium pratense). Witte klaver heeft witte tot lichtroze bloemhoofdjes en kruipende stengels die zich over de grond verspreiden. Rode klaver is herkenbaar aan de paarsrode, ronde bloemhoofdjes en groeit meer rechtop.
Alle klaversoorten delen het kenmerkende drietallige blad: drie ronde blaadjes aan één steel. Af en toe vind je een vierbladig exemplaar – het bekende “klavertje vier” dat geluk zou brengen.
Wanneer groeit klaver?
Klaver groeit vrijwel het hele groeiseizoen, van het vroege voorjaar tot ver in de herfst. De plant is winterhard en kan strenge winters goed doorstaan. Klaver heeft relatief weinig nodig om te groeien en verspreidt zich snel, zowel via zaad als via kruipende stengels die op de grond nieuwe wortels vormen.
De bloei vindt vooral plaats van mei tot september. In deze periode zijn de bloemhoofdjes goed zichtbaar in het gazon en trekken ze volop bijen en hommels aan.
Waarom is klaver een probleem in het gazon?
Klaver kan in grote aantallen voorkomen en daardoor de uniformiteit van het gazon aantasten. De kruipende stengels van witte klaver verspreiden zich snel over het gazon en vormen dichte matten die het gras verdringen. In de winter sterven de bovengrondse delen gedeeltelijk af, waardoor er kale plekken kunnen ontstaan.
Toch heeft klaver ook duidelijke voordelen. De plant bindt stikstof uit de lucht via bacteriën in de wortelknolletjes en verrijkt daarmee de bodem. De bloemen zijn bovendien een belangrijke voedselbron voor bijen, hommels en vlinders. Steeds meer tuinbezitters kiezen er bewust voor om klaver in het gazon te laten staan. Of je klaver als onkruid beschouwt, is dus een kwestie van persoonlijke voorkeur.
Klaver in het gazon voorkomen
De belangrijkste reden dat klaver in het gazon groeit, is een te laag stikstofgehalte in de bodem. Klaver kan zelf stikstof uit de lucht binden en heeft daar dus geen last van, terwijl gras juist stikstof nodig heeft om sterk te groeien. Met de juiste aanpak maak je je gazon minder aantrekkelijk voor klaver:
- Bemest met stikstofrijke mest: geef je gazon ieder seizoen de juiste bemesting, met nadruk op meststoffen met een hoog stikstofgehalte. Een goed gevoede grasmat laat klaver minder kans.
- Maai regelmatig: door het gazon regelmatig te maaien voorkom je dat klaver volledig tot bloei komt en zich via zaad verspreidt. Houd een maaihoogte van 3 tot 4 cm aan.
- Zorg voor voldoende water: een uitgedroogd gazon verliest zijn weerstand, waardoor klaver en ander onkruid meer kans krijgt. Sproei regelmatig, maar voorkom dat het gazon doorweekt raakt.
- Zaai kale plekken in: open plekken zijn een uitnodiging voor klaver. Herstel ze snel met graszaad of nieuwe graszoden.
In het gazon-onderhoudsoverzicht per maand vind je precies wanneer je welke onderhoudstaken het beste kunt uitvoeren.
Klaver bestrijden en verwijderen
Verticuteren
De meest effectieve methode om klaver te verwijderen is verticuteren. Met een verticuteerhark of verticuteermachine haal je de klavermatten uit het gazon en leg je de wortels bloot, waarna je ze gemakkelijk kunt verwijderen. Zaai na het verticuteren direct graszaad in op de kale plekken die ontstaan. Open plekken verminderen de weerstand van het gazon en nodigen nieuw onkruid uit.
Handmatig verwijderen
Je kunt klaver ook met de hand uit het gazon trekken, maar de kruipende stengels en diepgewortelde wortels blijven vaak gedeeltelijk achter. Hieruit groeit snel weer nieuwe klaver. Handmatig verwijderen is daarom vooral geschikt als aanvulling op andere methoden.
Maaien
Regelmatig maaien snijdt de bovengrondse delen van de klaver af en voorkomt zaadvorming. Echter verwijder je de wortels niet, waardoor de klaver teruggroeit. Maaien is dus geen afdoende bestrijdingsmethode, maar helpt wel om het gazon sterker te maken.
Biologisch bestrijdingsmiddel
Bij hardnekkige gevallen kun je een biologisch bestrijdingsmiddel gebruiken. Zorg ervoor dat het middel is toegelaten door het Ctgb en veilig is voor de rest van je tuin. Chemische middelen zijn in Nederland grotendeels verboden voor particulier gebruik.
Na het verwijderen van klaver is het cruciaal om de grasmat te herstellen. Bemest het gazon extra met stikstofrijke mest en zaai kale plekken in. Overweeg bij grotere kale oppervlakken het leggen van nieuwe graszoden voor direct resultaat.
Veelgestelde vragen
Klaver
Waarom groeit er klaver in mijn gazon?
Klaver groeit vooral in gazons met een te laag stikstofgehalte. Klaver kan zelf stikstof uit de lucht binden en heeft daar dus geen last van. Door je gazon regelmatig te bemesten met stikstofrijke mest maak je het minder aantrekkelijk voor klaver.
Hoe verwijder ik klaver uit het gazon?
Een effectieve methode is verticuteren, waarmee je de wortels van de klaver blootlegt en kunt verwijderen. Zaai daarna kale plekken direct in met graszaad. Bij hardnekkige gevallen kun je een biologisch bestrijdingsmiddel gebruiken. Een bestrijdingsmiddel zorgt er voor dat het klaver snel verdwenen is maar dat het gras er niet onder lijdt.
Is klaver slecht voor het gazon?
Klaver heeft zowel voor- als nadelen. Het kan de uniformiteit aantasten en verspreidt zich snel. Aan de andere kant bindt klaver stikstof en verrijkt de bodem, en de bloemen zijn een belangrijke voedselbron voor bijen en hommels. Of je klaver wilt verwijderen is een persoonlijke keuze.
Kan klaver tegen een strenge winter?
Ja, klaver is winterhard en kan strenge winters goed doorstaan. De plant komt in het voorjaar direct weer op, wat klaver tot een hardnekkig onkruid maakt dat zonder gerichte bestrijding jarenlang aanwezig kan blijven.